Cá thài bai nấu canh khổ qua

Nhiều du khách đã nói: "Đến Quảng Ngãi thưởng thức những món ăn đặc sản: Chim mía Xuân Phổ, cá bống Sông Trà, kẹo gương Thu Xà, mạch nha Thi Phổ... mà chưa có dịp ăn cơm với cá thài bai, thì coi như chưa hưởng trọn vẹn hương vị ẩm thực của Quảng Ngãi".

 

 Cá thài bai. Ảnh: Internet

 

Cá thài bai là loại cá rất đặc biệt, hình thù giống cá bống con, thân nhỏ như chiếc que tăm trắng toát. Không chỉ vì nó rất nhỏ, mà dòng đời, nơi sinh sống... cũng rất lạ. Cá thài bai ngon nhất là vào khoảng cuối đông đầu xuân. Khoảng thời gian này là thời điểm cá sinh trưởng và phát triển.

Theo những người chuyên đánh bắt cá thài bai, thì những ấu trùng của cá bống đẻ trong cát trôi theo dòng nước về phía biển; tại vùng nước lợ, nơi gặp nhau giữa nước biển và nước sông, trứng được nở ra; sau đó, chúng đi từng đàn ngược về phía thượng lưu để sinh sống.

Thời điểm này, người dân hai bên bờ hạ lưu sông Trà lấy vỉ tre ngăn từng đoạn sông rồi đặt đó. Cá thài bai từng đàn ngược dòng chui vào đó và không bao giờ trở ra nữa. Lúc này, người ta dỡ đó bắt cá, bán cho các nhà hàng, khách sạn, còn một ít đem về nấu canh.

Nói đến canh cá thài bai, thì không thể bỏ qua món canh khổ qua. Thú thật là món canh khổ qua nấu với thịt heo nạc, nấu với thịt bò thì tôi ăn hoài, còn món khổ qua nấu canh cá thài bai thì mới được ăn một vài lần trong dịp đầu xuân cách đây khá lâu, do một người bạn ở TP.Quảng Ngãi tự nấu.

Vừa ăn miếng canh vào đã nghe ngọt lịm nơi đầu lưỡi. Tôi cứ tưởng bạn tôi cho đường vào tô canh, nhưng bạn tôi mỉm cười, rồi chỉ dẫn: "Khi mua khổ qua về phải rửa nhiều lần cho thật sạch, tốt nhất nên rửa dưới vòi nước máy. Rồi mổ ra nạo phần hạt và ruột bỏ đi, xắt lát mỏng ngâm với nước vo gạo có pha chút muối khoảng 5 phút. Sau đó rửa lại vài lần nữa mới nấu.

Còn cá thài bai mua về rửa sạch, lượm rong rêu và một số cá lòng tong khác. Sau khi rửa thật sạch, ướp mắm muối và các loại gia vị, rồi đổ nước vào xoong bắc lên bếp, nước sôi cho cá vào. Nước sôi lại cho khổ qua đã xắt mỏng vào. Đợi nước sôi nêm nếm lại cho vừa ăn, rồi nhắc xuống rắc hành ngò vào". Thì ra cá thài bai nấu canh khổ qua quá đơn giản. Nhưng một khi đã được thưởng thức thì thật khó quên.

Ngày nay, cá thài bai cứ thưa thớt dần, có lẽ do lũ lụt làm thay đổi dòng chảy, nguồn nước bị ô nhiễm, nước biển tràn lên xâm nhập mặn, nên cá thài bai không còn nơi sinh sống như trước nữa. Loại đặc sản nổi tiếng của Quảng Ngãi tương lai liệu rằng sẽ trở thành nỗi nhớ của thời dĩ vãng. Mai này có còn ai biết đến món cá thài bai nấu canh khổ qua nữa không?

Phạm Văn Hoanh/ Báo Quảng Ngãi

Tags
Chú ý: Mọi lời bình sẽ được kiểm duyệt trước khi đăng tải. Những lời bình chứa lời lẽ tục tĩu, khiếm nhã, liên quan tới vấn đề chính trị, tôn giáo sẽ tự động bị xoá bỏ.