Thi kéo co ngồi làng Ngọc Trì

Hàng trăm trai đinh khỏe mạnh trong làng Ngọc Trì (xã Thạch Bàn, quận Long Biên, Hà Nội) cùng tham gia thi kéo co ngồi để cầu năm mới mưa thuận, gió hòa, mùa màng tốt tươi.
 
Theo truyền thuyết, xưa kia làng Ngọc Trì gặp hạn hán, làng có 12 cái giếng thì chỉ còn giếng thuộc xóm (gọi là mạn) Đìa còn nước. Trai mạn Đường, mạn Chợ xuống giếng mạn Đìa lấy nước bị trai mạn Đìa ngăn không cho lấy. Thời đó, nước gánh bằng quang làm từ dây song. Khi hai bên giằng co, sợ nước đổ nên ngồi xuống đất ôm lấy cả thùng nước. Hạn hán qua đi, nhớ lại tích ấy, các cụ nghĩ ra trò kéo co ngồi để trình diễn trong hội làng với mong muốn cầu cho mưa thuận, gió hòa.
 
Trước lễ hội, người dân làng Ngọc Trì đã chuẩn bị tuyển lựa người kéo co. Tiêu chuẩn đầu tiên là gia đình có năm đời sinh sống ở làng trở lên. Tiếp đó, phải là gia đình nền nếp, gia giáo. Ngọc Trì có ba mạn là Đường, Đìa, Chợ. Mỗi mạn được cử một đội kéo co đại diện. Khi kéo co chia làm 2 mạn. Trai kéo co mỗi mạn phải đủ 24 người và một Tổng cờ. Dây song được luồn vào một lỗ cột, cũng là mốc phân định 2 mạn. Cột trụ thường là gỗ lim cỡ cột đình, được chọn chặt dưới đất. Thân cột được đục một lỗ tròn ngang đầu gối người lớn để luồn dây song. Dân làng không quan trọng chuyện thắng thua. Đội thắng, đội thua đều vui, hồ hởi, phấn khởi, cùng nhau tổ chức liên hoan.
 
Điểm độc đáo là mặc dù mỗi mạn có một đội kéo co, song dù là người dân ở mạn nào cũng đều mong đội mạn Đường thắng. Vì họ quan niệm mạn Đường (cộng đồng cốt lõi về trồng trọt) mà thắng nghĩa là năm đó dân làng làm ăn rất tốt, mùa màng bội thu, người dân khỏe mạnh...
 
Nghi  lễ kéo co được người dân Thạch Bàn gìn giữ bền vững suốt những năm qua. Cả cộng đồng tham gia tự nguyện, không hề vụ lợi hoặc mang tâm lý thắng thua. Mặt khác, nghi lễ kéo co cũng như nhiều nghi lễ, tập quán xã hội khác của làng đã góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy sự đoàn kết, cố kết cộng đồng./.
 
 
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 1
Từ năm 1990 trở lại đây, cứ ngày 3/3 (âm lịch) hàng năm, Lễ hội đền Trấn Vũ (Ngọc Trì, phường Thạch Bàn, quận Long Biên, Hà Nội) lại diễn ra sau thời gian dài bị gián đoạn.

 

Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 2
Lễ hội này được rất nhiều người trông chờ bởi phần thi hết sức độc đáo là kéo co… ngồi. 
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 3
Mang đậm nét văn hoá dân gian, thi kéo co ngồi vừa qua đã được Nhà nước nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia và đang trình UNESCO xét duyệt để trở thành Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 4
Kéo co ngồi được tổ chức trên nền sân đất nện và sử dụng cây song to và nhẵn, dài khoảng 40m, cột trụ thường là gỗ lim cỡ cột đình, được chôn chặt dưới đất.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 5
Thân cột được đục một lỗ tròn ngang đầu gối người lớn để luồn dây song.Trước khi kéo, dây song được nêm chặt tại cột.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 6
Kéo co ngồi được tổ chức với mong muốn mang lại điều tốt lành, may mắn cho dân làng… Chính vì điều này, chuyện thắng thua không còn quan trọng trong cuộc thi.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 7
Trước khi kéo, dây song được nêm chặt ở lỗ cột. Trai kéo co ngồi chân co chân duỗi. Trong đội hình từng phe, lần lượt ngồi xen kẽ, người quay mặt bên này, người bên kia của dây song.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 8
Đại diện BTC cho biết, trước kia các đội thi sẽ kéo dây thừng lớn nhưng những năm gần đây ban tổ chức đã chọn được một cây song dài 40m để các trai tráng trong làng tranh tài.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 9
Sau cuộc thi, đội chiến thắng sẽ rước cây song vào đình để làm lễ.
Độc đáo cuộc thi kéo co… ngồi của làng Ngọc Trì - ảnh 11
Ngày 2/12/2015, Ủy ban liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO đã ghi danh nghi lễ và trò chơi kéo co ở Việt Nam (trong đó có kéo co ngồi Ngọc Trì) Campuchia, Hàn Quốc, Philippines vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Công Đạt (Báo Ảnh Việt Nam)/ Ảnh: infonet.vn
Tags
Chú ý: Mọi lời bình sẽ được kiểm duyệt trước khi đăng tải. Những lời bình chứa lời lẽ tục tĩu, khiếm nhã, liên quan tới vấn đề chính trị, tôn giáo sẽ tự động bị xoá bỏ.